مصطفى النوراني الاردبيلي
308
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مشخصات : درخت كوچكى است به بلندى 10 - 6 متر . قطر آن به 30 سانتىمتر مىرسد . داراى انشعابهاى زياد و چوب آن سخت است و برگهاى آن خيلى كوچك و صاف و رنگ آنها غبارى سفيد مىباشد . شكل آنها لوزى و تخممرغى با نوك تيز است و گلهاى آن خوشه كوتاه و متراكم است . قسمت چوبى خارجى آن سفيد و چوب داخلى يا مغز چوب ، سرخ رنگ مىباشد . تركيبات شيميايى : در گالهاى پوست اين درخت تانيك اسيد و در پوست آن گاليك اسيد و برگ آن داراى اسكولين مىباشد . خواص - كاربرد : از گال پوست درخت كه داراى مقدار زيادى تانن است در استعمال داخلى براى بند آوردن اسهال خونى استفاده مىشود و از گزانگبين آن بهعنوان مليّن ، مسهل و براى نرم كردن سينه و بهعنوان پاك كننده و تميز كننده استفاده مىشود . از نظر طبيعت سرد و خشك است ، قابض و محلّل مىباشد . ريشه پخته آن با روغن زيتون براى جذام كه از سموم ايجاد شده باشد ، ورم طحال و گرفتگىها و انسداد مجارى طحال مفيد است و با سركه براى يرقان كه ناشى از ضعف كيسه صفرا باشد ، نافع است . « 1 » طرنه مشخصات : گياهى است يك ساله ، كوتاه ، داراى ساقهاى پر گره ، خوابيده روى زمين ، طول آن حدود 25 - 20 سانتىمتر است . برگهاى آن ريز نوك تيز است ، گلهاى قرمز رنگ كمى
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 38 .